واحد کنترل کیفی

آزمایشگاه x-ray

XRF (X-ray Fluorescence Spectroscopy) یکی از پرکاربردترین روش‌های آنالیزهای عنصری است که به دلیل وجود نمونه‌های پرتابل آن بسیار در صنعت مورد استفاده قرار می‌گیرد، که یکی از این صنایع، صنعت سیمان است. با استفاده از روش دستگاهی در کمترین زمان ممکن با احتساب مرحله آماده‌سازی و آنالیز، در بازه زمانی ۱۰ دقیقه، نتایج قابل دسترس بوده و امکان اعمال تغییرات در بهترین بازه زمانی فراهم می‌گردد.

در این بخش نمونه‌های مواد اولیه معدنی ورودی به کارخانه، نمونه خوراک کوره و نمونه آسیاب مواد پس از آماده‌سازی، در دستگاه XRF مورد آنالیز قرار گرفته و درصد اکسیدهای اصلی و عناصر فرعی مورد نظر در نمونه تعیین می‌شود. از جمله مهم‌ترین پارامترهای شیمیایی مورد بررسی در مواد اولیه و مواد در حال فرآیند می‌توان به اکسیدهای کلسیم (CaO)، سیلیسیم (SiO2)، آلومینیوم (Al2O3)، آهن (Fe2O3)، منیزیم (MgO)، گوگرد (SO3)، سدیم (Na2O)، پتاسیم (K2O) و سایر اجزای مورد نیاز فرآیند اشاره کرد.

نتایج حاصل از آنالیز XRF نقش اساسی در کنترل و پایش ترکیب شیمیایی مواد در مراحل مختلف تولید سیمان دارد. با کنترل یکنواختی مواد ورودی به‌عنوان خوراک کوره، از ورود مواد ناخواسته به آن جلوگیری می‌شود و با استفاده از این نتایج، ترکیب مواد اولیه و خوراک کوره بررسی شده و در صورت نیاز، نسبت اختلاط مواد اولیه به منظور دستیابی به ترکیب شیمیایی مطلوب اصلاح می‌شود.

یکی از مهم‌ترین کاربردهای این آنالیز در واحد کنترل کیفی، محاسبه مدول‌ها و شاخص‌های مورد نیاز مواد از جمله ضریب اشباع آهکی (LSF)، مدول سیلیسی (SIM) و مدول آلومینی (ALM) است. این پارامترها به منظور کنترل ترکیب خوراک کوره، بهینه‌سازی فرآیند پخت و دستیابی به کلینکر با کیفیت مطلوب مورد استفاده قرار می‌گیرند.